अपामार्गतण्डुलीयोऽध्यायः

मदनं मधुकं निम्बं जीमूतं कृतवेधनम्। पिप्पलीकुटजेक्ष्वाकूण्येलां धामार्गवाणि च||७|| उपस्थिते श्लेष्मपित्ते व्याधावामाशयाश्रये| वमनार्थं प्रयुञ्जीत भिषग्देहमदूषयन्||८||

पाटलां [१] चाग्निमन्थं च बिल्वं श्योनाकमेव च। काश्मर्यं शालपर्णी च पृश्निपर्णी निदिग्धिकाम् ||११||

बलां श्वदंष्ट्रां बृहतीमेरण्डं सपुनर्नवम् ।
यवान् कुलत्थान् कोलानि गुडूचीं मदनानि च ||१२||

पलाशं कत्तृणं चैव स्नेहांश्च लवणानि च। उदावर्ते विबन्धेषु युञ्ज्यादास्थापनेषु च||१३||

अत एवौषधगणात् सङ्कल्प्यमनुवासनम्| मारुतघ्नमिति प्रोक्तः सङ्ग्रहः पाञ्चकर्मिकः ||१४||

मात्राकालाश्रया युक्तिः, सिद्धिर्युक्तौ प्रतिष्ठिता| तिष्ठत्युपरि युक्तिज्ञो द्रव्यज्ञानवतां सदा||१६||

पिप्पलीपिप्पलीमूलचव्यचित्रकनागरैः । यवागूर्दीपनीया स्याच्छूलघ्नी चोपसाधिता||१८||

दधित्थबिल्वचाङ्गेरीतक्रदाडिमसाधिता |
पाचनी ग्राहिणी, पेया सवाते पाञ्चमूलिकी||१९||

शालपर्णीबलाबिल्वैः पृश्निपर्ण्या च साधिता । दाडिमाम्ला हिता पेया पित्तश्लेष्मातिसारिणाम् ||२०||

पयस्यर्धोदके च्छागे ह्रीवेरोत्पलनागरैः ।
पेया रक्तातिसारघ्नी पृश्निपर्ण्य च साधिता ||२१||

दद्यात् सातिविषां पेयां सामे [१] साम्लां सनागराम्| श्वदंष्ट्राकण्टकारीभ्यां मूत्रकृच्छ्रे सफाणिताम्||२२||

विडङ्गपिप्पलीमूलशिग्रुभिर्मरिचेन च।
तक्रसिद्धा [२] यवागूः स्यात् क्रिमिघ्नी ससुवर्चिका ||२३||

मृद्वीकासारिवालाजपिप्पलीमधुनागरैः
पिपासाघ्नी, विषघ्नी च सोमराजीविपाचिता ||२४||

सिद्धा वराहनिर्यूहे यवागूर्बृहणी मता । गवेधुकानां भृष्टानां कर्शनीया समाक्षिका ||२५||

सर्पिष्मती बहुतिला स्नेहनी लवणान्विता । कुशामलकनिर्यूहे श्यामाकानां [३] विरूक्षणी ||२६||

दशमूलीशृता कासहिक्काश्वासकफापहा | यमके मदिरासिद्धा पक्वाशयरुजापहा ||२७||

शाकैर्मासैस्तिलैर्माषैः सिद्धा वर्चो निरस्यति। जम्ब्वाम्म्रास्थिदधित्थाम्लबिल्वैः साङ्ग्राहिकी मता ||२८||

क्षारचित्रकहिङ्ग्वम्लवेतसैर्भेदिनी मता ।
अभयापिप्पलीमूलविश्वैर्वातानुलोमनी [४] ||२९||

तक्रसिद्धा यवागूः स्याद्धृतव्यापत्तिनाशिनी । तैलव्यापदि शस्ता स्यात्तक्रपिण्याकसाधिता||३०||

गव्यमांसरसैः साम्ला विषमज्वरनाशिनी । कण्ठ्या यवानां यमके पिप्पल्यामलकैः शृता ||३१||

ताम्रचूडरसे सिद्धा रेतोमार्गरुजापहा ।
समाषविदला वृष्या घृतक्षीरोपसाधिता||३२||

उपोदिकादधिभ्यां तु सिद्धा मदविनाशिनी । क्षुधं हन्यादपामार्गक्षीरगोधारसैः शृता ||३३||

पूर्वं मूलफलज्ञानहेतोरुक्तं यदौषधम्। पञ्चकर्माश्रयज्ञानहेतोस्तत् कीर्तितं पुनः||३५||

इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते श्लोकस्थानेऽपामार्गतण्डु
लीयो नाम द्वितीयोऽध्यायः ||२||